ISO 22000:2005 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi
Güvenilir ve sağlıklı gıdaların temini ve üretimi, sağlıklı beslenmenin en temel ve vazgeçilemez etkenleridir. Bu nedenle günümüzde üreticiler, taşıyıcılar, işleyiciler, toptan ve perakende satış kuruluşlarının da içinde bulunduğu çeşitli gruplar çeşitli kontrol metotları ve yaklaşımları geliştirmiştir. Daha önceki yaklaşımlarda güvenli gıda üretiminin sağlanabilmesi için alınan tedbirlerin genellikle son üründeki kontroller temelinde değerlendirildiği gözlenmektedir. Son ürünlerde gerçekleştirilen kontrol uygulamaları, ürünün son halinde mevcut hataları ve tehlikeleri ortaya çıkartmaktadır.
Günümüzde güvenli gıda üretimi için hammaddeler, katkı malzemeleri, yardımcı diğer maddeler ve ambalaj malzemelerinin üretiminden başlayarak tedarikçilerin belirlenmesi ve değerlendirmesini, işletmeye kabulünü, üretim basamaklarını, son muhafaza ve sevkiyat işlemleri dâhil olmak üzere kontrol altında tutan bir yaklaşımın gerekliliği doğmuştur.
ISO 22000:2005 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı’nın temel yaklaşımı, tüketicinin gıdalardan kaynaklanabilecek hastalıklara maruz kalmaması için geliştirilmiş, gıda zinciri içerisindeki bütün prosesleri, altyapı, personel ve ekipman gibi bütün sebep olanlarıyla beraber kontrol altında tutan engelleyici bir sistemin kuruluşlarda uygulanmasıdır. İşletmelerde Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi uygulamaları üretim kontrolü, ürün kontrolü, ekipman kontrolü; bakım ve genel hijyen uygulamaları; personel ve ziyaretçi hijyeni; taşıma, depolama, ürün bilgisi; eğitim, tedarikçi belirlenmesi ve değerlendirmesi; eğitim, iletişim ve benzeri konuları içermektedir.
ISO 22000:2005 Gıda Güvenliği Yönetim Sisteminin Faydaları
ISO 22000:2005 Gıda Güvenliği Yönetim Sisteminin uygulanması, hijyen standartlarına, kanunen ve düzenleyici gıda güvenliği ihtiyaçlarına uygun üretim yapıldığını belirtmektedir. Bu sayede hem güvenli gıda üretimini sağlamakta hem de işletmelerin kurumsallaşma süreçlerini çabuklaştırarak gelişimlerine destek sağlamakta ve uluslararası bir standart olduğu için işletmelerin uluslararası ticaret hedeflerini gerçekleştirmesinde kolaylık sağlamaktadır. Bununla birlikte, ISO 22000:2005, tüketicilerin sağlık yönünden güvenilir ürün ve hizmet almalarını sağlayarak kuruluşun müşterilerine verdiği değeri gözler önüne sermekte ve müşteri memnuniyetine fayda sağlamaktadır.
Avrupa Birliği ile uyumlaşma süreci içerisinde en önemli mevzulardan biri olan Gıda Güvenliği, aynı zamanda Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı gibi resmi kurumların denetimlerinde ve Gıda Kodeksi kriterlerinde de yaklaşık olarak bu standardın tüm taleplerini kapsayacak biçimde karşımıza çıkmaktadır. Özetleyecek olursak, ISO 22000:2005/HACCP’in yararlarını aşağıdaki biçimde ifade etmek mümkündür.
- Daha aktif ve dinamik gıda güvenliği tehlike kontrolü ve gıda sebepli hastalıkların azaltılması,
- Müşteri güveninin ve memnuniyetinin sağlanması,
- Ön gereklilik programlarının sistematik yönetimi ve kontrol,
- Karar alabilmede geçerli kaynak (veri) elde edilmesi,
- Gıda güvenliği doğrultusunda denetim etkinliği,
- Nelerin gerekli olduğuna odaklanmış kontrol,
- Ürünlerin geri dönüşü gibi konuların önlenmesi ile kalitesizlik maliyetlerinde azalma sağlanması,
- Gıda endüstrisi zincirinin bütün parçaları arasında iletişimin desteklenmesi ve organize edilmesi,
- Kaynak optimizasyonu, personel yeterliliğinin artışı,
- Çalışma ortamlarının iyileşmesi,
- Dokümantasyonun iyileştirilmesi ve izlenebilirliğinde kolaylık,
- Daha iyi planlama, daha az proses sonrası doğrulama,
- Resmi denetlemelerde karşılaşılan problemlerin minimuma indirilmesi,
- Mevzuatlara uyumluluğun sağlanması,
- Gıda güvenliğine gösterilen özenin müşterilere ispatlanması ve pazar payının artırılması,
- Tedarikçi olarak yurtdışı pazarlarda diğer işletmelerle uyumluluk, dış pazarda daha basın bir pazarlama,
- Ekonomik kalkınma ve büyüme için potansiyel artışı
ISO 22000:2005 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi standardı kapsamında dolaylı ve dolaysız olarak aşağıda ifade edilen tüm kuruluş çeşitlerine belgelendirme hizmeti sunmaktadır.
- Dolaysız olan Kuruluşlar: Çiftçiler, Hasatçılar, Yem üreticileri, Gıda bileşeni üreticileri, Gıda üreticileri, Gıda satıcıları, Gıda servisleri, Hazır yemek firmaları, Temizlik ve sanitasyon hizmeti veren kuruluşlar, Taşıyıcılar, depolama ve dağıtım kuruluşları vb.
- Dolaylı olan kuruluşlar: Ekipman sağlayan kuruluşlar, Temizlik ve sanitasyon ajanları, Ambalaj malzemeleri, Gıda ile temasta bulunan diğer öğeleri üreten kuruluşlar vb.